Luka innowacyjna: co odróżnia małe i duże firmy?
Nowe ustalenia DNV pokazują, jak struktura, przywództwo oraz poziom inwestycji wpływają na sukces innowacji – i dlaczego większe firmy, korzystające z zarządzania innowacjami, często mają przewagę.
Innowacje są powszechnie uznawane za kluczowe dla odporności biznesowej i długoterminowej konkurencyjności. Jak jednak różni się podejście do innowacji w małych i dużych firmach? Wyniki najnowszego badania ViewPoint przeprowadzonego przez DNV pokazują wyraźne różnice w zakresie struktury, inwestycji, przywództwa i dojrzałości innowacyjnej.
Poproszeni o ocenę własnej dojrzałości innowacyjnej, jedynie 9% małych firm (poniżej 100 pracowników) określiło się jako „liderzy”, w porównaniu do 18% dużych firm (powyżej 500 pracowników). Ta samoocena znajduje potwierdzenie w obecności (lub braku) kluczowych praktyk innowacyjnych. Duże organizacje częściej posiadają scentralizowane struktury, jasno zdefiniowane strategie oraz zaangażowanie kadry zarządzającej – cechy charakterystyczne dla wyższej dojrzałości innowacyjnej.
Różne priorytety, różne podejście
Zarówno małe, jak i duże firmy wskazują podobne główne powody podejmowania innowacji: zwiększenie konkurencyjności, wsparcie realizacji celów strategicznych oraz wzrost wartości dzięki nowym produktom i usługom. Jednak duże firmy znacznie częściej łączą innowacje bezpośrednio z celami strategicznymi (69% wobec 50%) oraz wykorzystują je do zwiększania odporności i adaptacji do niepewności (42% wobec 31%).
To pokazuje, że duże firmy innowują nie tylko po to, aby wyprzedzać konkurencję, lecz także by zabezpieczać swoją przyszłość. Małe firmy natomiast wydają się bardziej skoncentrowane na bieżących, zewnętrznych czynnikach biznesowych niż na wewnętrznym, strategicznym dopasowaniu.
Kluczowy czynnik różnicujący
Jedynie 13% małych firm deklaruje stosowanie ustrukturyzowanego podejścia do zarządzania innowacjami, w porównaniu do 24% dużych firm. Ustrukturyzowane podejścia – takie jak te oparte na normie systemu zarządzania innowacjami ISO 56001 – są powiązane z wyższą dojrzałością innowacyjną oraz większym powodzeniem projektów. Choć struktura może wydawać się obciążeniem dla mniejszych organizacji, dane pokazują, że jest ona kluczowym czynnikiem umożliwiającym konsekwentne dostarczanie innowacji.
Różnice widać również w sposobie zarządzania inicjatywami innowacyjnymi. Blisko co czwarta mała firma przyznaje, że nie stosuje żadnego formalnego podejścia, podczas gdy wśród dużych firm odsetek ten wynosi zaledwie 7%. Z kolei scentralizowany model innowacji deklaruje 45% dużych organizacji, ale tylko 32% małych.
Innowacje wciąż wyzwaniem dla mniejszych firm
Budżet to kolejny obszar, w którym duże firmy wysuwają się na prowadzenie. 39% z nich deklaruje zwiększenie budżetów na innowacje w ostatnich latach, w porównaniu do 29% małych firm. Co więcej, 15% małych firm twierdzi, że nie posiada żadnego budżetu na innowacje – czterokrotnie więcej niż w przypadku dużych organizacji.
Choć niedobór zasobów stanowi powszechne wyzwanie dla firm każdej wielkości, największą przyczyną niepowodzeń inicjatyw innowacyjnych jest nadmiar innych projektów. W małych firmach najczęściej wskazywane bariery to konkurencja z innymi projektami (40%) oraz brak jasnej strategii (22%), obok ograniczeń zasobowych (21%). W dużych firmach na pierwszym miejscu również znajduje się konkurencja z innymi projektami (34%), a następnie niewystarczające finansowanie i zasoby (23%). Brak jasnej strategii stanowi problem jedynie dla 17% z nich.
Struktura sprzyja rezultatom
Tylko 27% małych firm twierdzi, że wszystkie lub większość ich projektów innowacyjnych zakończyły się sukcesem w ciągu ostatnich trzech lat, w porównaniu do 37% dużych firm. Z drugiej strony, 31% małych firm deklaruje brak sukcesu lub bardzo ograniczone rezultaty, wobec zaledwie 16% dużych organizacji.
Kontrast ten odzwierciedla korzyści płynące z posiadania struktury, strategii oraz dedykowanych zasobów. Choć innowacje z natury wiążą się z ryzykiem, dane wskazują, że duże firmy – dzięki bardziej dojrzałym praktykom – są lepiej przygotowane do przekształcania pomysłów w realne efekty.
Czego małe firmy mogą nauczyć się od większych
Pomimo różnic, małe firmy są wyraźnie zaangażowane w innowacje, często realizując wiele projektów jednocześnie. Napotykają jednak bariery związane ze strategią, finansowaniem i strukturą. Badanie pokazuje, że firmy każdej wielkości mogą odnieść korzyści z:
- ustanowienia jasnej strategii innowacji powiązanej z celami biznesowymi,
- określenia ról i odpowiedzialności w zakresie przywództwa innowacyjnego,
- zapewnienia dedykowanych zasobów i budżetów wspierających innowacje,
- wdrożenia ustrukturyzowanych procesów zarządzania innowacjami opartych na normach takich jak ISO 56001.
Mniejsze firmy mogą nie dysponować taką skalą i możliwościami jak duże organizacje, jednak wdrożenie nawet podstawowych elementów ustrukturyzowanego systemu zarządzania innowacjami może znacząco zwiększyć ich zdolność do skutecznego i zrównoważonego innowowania.