Zaktualizowana norma ISO 14001 wkrótce zostanie opublikowana

Zmieniona norma ISO 14001:2026, dotycząca systemów zarządzania środowiskowego, osiągnęła finalny etap procesu rewizji. Ostateczny projekt normy międzynarodowej (FDIS) został opublikowany i przekazany do ostatniej rundy konsultacji oraz głosowania przez krajowe jednostki członkowskie ISO. Publikacja zaktualizowanej wersji normy jest planowana na kwiecień 2026 r.

ISO 14001 jest jedną z najpowszechniej stosowanych na świecie norm zarządzania środowiskowego, wspierającą setki tysięcy organizacji w skutecznym zarządzaniu zobowiązaniami środowiskowymi oraz w ciągłym doskonaleniu wyników w obszarze ochrony środowiska. Regularny przegląd norm międzynarodowych ma kluczowe znaczenie dla utrzymania ich aktualności i adekwatności do dynamicznie zmieniających się wyzwań

„Kluczowe znaczenie ma regularny przegląd i aktualizacja norm takich jak ISO 14001 przy udziale ekspertów merytorycznych” - podkreśla Tor Gunnar Tollefsen, Globalny Kierownik ds. Usług w zakresie Systemów Zarządzania w DNV.

„Dzięki temu norma może być rozwijana w oparciu o doświadczenia użytkowników i pozostawać dostosowana do nowych wyzwań środowiskowych oraz trendów zrównoważonego rozwoju. ISO 14001 od lat potwierdza swoją wartość w budowaniu skutecznych systemów zarządzania środowiskowego, dlatego z dużym zainteresowaniem oczekujemy publikacji jej nowej edycji” - dodaje.

Umiarkowane zmiany w zrewidowanej normie

Celem rewizji było głównie doprecyzowanie istniejących wymagań, przy jednoczesnym ograniczeniu wprowadzania nowych. Zaktualizowana norma została również dostosowana do najnowszej wersji Zharmonizowanej Struktury ISO, wspólnej dla wszystkich standardów systemowych.
Zakres zmian określany jest jako umiarkowany, co oznacza, że organizacje posiadające certyfikat ISO 14001:2015 nie powinny spodziewać się konieczności wdrażania rozległych modyfikacji.

Najważniejsze zmiany w ISO 14001:2026

Wśród głównych zmian w normie ISO 14001:2026 znajdują się:

• Rozszerzone ujęcie kontekstu organizacji - większy nacisk na szeroki zakres warunków środowiskowych, takich jak zanieczyszczenie, różnorodność biologiczna czy dostępność zasobów, a nie jedynie zmiany klimatyczne.
• Doprecyzowanie procesów dotyczących ryzyk i szans - uporządkowana struktura i jaśniejsze wymagania dotyczące identyfikacji oraz oceny.
• Nowa klauzula dotycząca planowania zmian - wprowadzenie wymogu bardziej systemowego podejścia do zarządzania zmianą w EMS.
• Silniejsze uwzględnienie perspektywy cyklu życia - rozszerzone wymagania dotyczące analizowania aspektów środowiskowych w całym łańcuchu wartości.
• Szersze podejście do kontroli operacyjnej - rozszerzenie zakresu z "procesów zlecanych na zewnątrz" na "procesy, produkty i usługi dostarczane zewnętrznie".

Ponadto sekcja zawierająca wytyczne została znacznie rozszerzona i ulepszona w odniesieniu do różnych klauzul, aby ułatwić interpretację poszczególnych klauzul.

Harmonogram i okres przejściowy

ISO planuje opublikować zrewidowaną normę w kwietniu 2026 r., zastępując dotychczasowe wydanie z 2015 r. Final Draft International Standard (FDIS) został opublikowany 5 stycznia 2026 r., uruchamiając ośmiotygodniowy okres konsultacji i głosowania.
Zgodnie z projektem dokumentu obowiązkowego IAF, okres przejściowy ma wynosić trzy lata. Po jego zakończeniu wszystkie certyfikaty wydane zgodnie z ISO 14001:2015 będą musiały zostać dostosowane do wymagań nowej edycji – najpóźniej do maja 2029 r.

Zalecane wczesne przygotowanie

Choć zmiany są umiarkowane, rekomenduje się rozpoczęcie przygotowań jak najwcześniej. Obejmuje to:

• zapoznanie się z nowymi wymaganiami,
• zapewnienie, że kluczowy personel rozumie zakres zmian,
• identyfikację potencjalnych luk w obecnym systemie zarządzania środowiskowego,
• zaplanowanie działań dostosowawczych.

DNV wspiera organizacje w całym procesie przejścia na normę ISO 14001:2026, oferując m.in. webinaria, szkolenia oraz audyty przejściowe, które pomagają sprawnie przygotować istniejący system oraz certyfikację do nowych wymagań.