Produkcja ekologiczna – na czym polega proces certyfikacji?

Produkcja ekologiczna w Unii Europejskiej podlega określonym zasadom oraz systemowi kontroli. Podmiot, który chce wprowadzać produkty do obrotu jako ekologiczne lub produkty w okresie konwersji, co do zasady musi zgłosić swoją działalność i zostać objęty systemem kontroli. Przepisy przewidują jednak wyjątki dla niektórych rodzajów działalności. Certyfikacja potwierdza zgodność zgłoszonej działalności z wymaganiami dotyczącymi produkcji ekologicznej – nie służy natomiast do potwierdzania, że żywność jest zdrowsza, smaczniejsza czy ma wyższą wartość odżywczą.

Certyfikacja rolnictwa ekologicznego – na czym polega?

Certyfikacja rolnictwa ekologicznego jest częścią unijnego systemu kontroli produkcji ekologicznej. Podstawowe wymagania określa rozporządzenie (UE) 2018/848. Przepisy regulują m.in. zasady produkcji, przygotowania, dystrybucji, przechowywania i znakowania produktów oraz obowiązki związane z prowadzeniem dokumentacji.

Rolnictwo ekologiczne nie oznacza całkowitego zakazu stosowania wszystkich nawozów czy środków ochrony roślin. W produkcji można wykorzystywać substancje i produkty dopuszczone zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz na warunkach w nich określonych. Certyfikacja nie potwierdza więc, że produkt powstał „bez chemii”, lecz zgodność działalności z wymaganiami systemu produkcji ekologicznej.

System nie obejmuje wyłącznie uprawy roślin czy hodowli zwierząt. Obowiązki mogą dotyczyć również podmiotów przygotowujących, przechowujących, dystrybuujących, importujących, eksportujących lub wprowadzających produkty ekologiczne do obrotu.

Certyfikacja gospodarstw ekologicznych – jak rozpocząć proces?

Certyfikacja gospodarstw ekologicznych rozpoczyna się od wyboru jednostki certyfikującej. W Polsce zgłoszenia działalności dokonuje się właściwemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych za pośrednictwem wybranej jednostki certyfikującej.

Producent przekazuje zgłoszenie jednostce, która je weryfikuje, a następnie przekazuje właściwemu Wojewódzkiemu Inspektorowi JHARS. Po rejestracji podmiot zostaje objęty systemem kontroli. Jednostka ocenia zgodność prowadzonej działalności z wymaganiami dotyczącymi produkcji ekologicznej. Kontrola może obejmować m.in. dokumentację, sposób prowadzenia produkcji, identyfikowalność produktów oraz stosowane środki i materiały.

Jeżeli zgłoszona działalność spełnia wymagania, podmiot lub grupa podmiotów otrzymuje certyfikat wskazujący m.in. kategorie produktów objęte dokumentem oraz okres jego ważności. Przy przechodzeniu z produkcji konwencjonalnej na ekologiczną trzeba także uwzględnić właściwy dla danego rodzaju produkcji okres konwersji. Samo rozpoczęcie stosowania metod ekologicznych nie oznacza więc automatycznie możliwości natychmiastowego sprzedawania produktów jako ekologiczne.

Jednostki certyfikujące rolnictwo ekologiczne – jaką pełnią funkcję?

Jednostki certyfikujące rolnictwo ekologiczne wykonują zadania związane z kontrolą i certyfikacją, które zostały im przekazane przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Aktualny rejestr takich jednostek wraz ze szczegółowym zakresem przekazanych im zadań publikuje IJHARS.

Przed rozpoczęciem procesu warto więc sprawdzić, czy wybrany podmiot znajduje się w aktualnym rejestrze oraz czy zakres powierzonych mu zadań odpowiada prowadzonej działalności. System obejmuje różne kategorie produktów, w tym m.in. nieprzetworzone rośliny i produkty roślinne, zwierzęta gospodarskie i nieprzetworzone produkty pochodzenia zwierzęcego, produkty przetworzone przeznaczone do spożycia, pasze czy wino.

Uzyskanie certyfikatu to nie koniec obowiązków podmiotu. Działalność pozostaje objęta systemem kontroli, a wymagania dotyczące produkcji ekologicznej muszą być nadal przestrzegane. W przypadku stwierdzenia niezgodności stosowane są środki odpowiednie do jej charakteru i znaczenia.

Certyfikat żywności ekologicznej – co właściwie potwierdza?

Certyfikat żywności ekologicznej nie jest dokumentem przypisywanym osobno do każdego produktu dostępnego na półce. W unijnym systemie certyfikat otrzymuje podmiot lub grupa podmiotów. Dokument pozwala zidentyfikować jego posiadacza, wskazuje kategorie produktów objętych certyfikatem i okres jego ważności oraz zaświadcza, że zgłoszona działalność jest zgodna z wymaganiami dotyczącymi produkcji ekologicznej.

Mówiąc o certyfikacie bio, w praktyce chodzi o ten sam regulowany system produkcji ekologicznej. Wymagania nie wynikają z odrębnego programu przeznaczonego specjalnie dla produktów „bio”. Nazwy takie jak „bio” czy „eko” są związane z ekologiczną metodą produkcji i mogą być stosowane zgodnie z zasadami określonymi w przepisach UE.

Sam certyfikat nie potwierdza określonych właściwości zdrowotnych, walorów smakowych ani konkretnej wartości odżywczej żywności. Jego znaczenie odnosi się do sposobu prowadzenia działalności i spełnienia wymagań systemu produkcji ekologicznej.

Europejski certyfikat ekologiczny „zielony liść” – czy to właściwa nazwa?

Zielony liść utworzony z białych gwiazd nie jest europejskim certyfikatem ekologicznym. To logo produkcji ekologicznej Unii Europejskiej, które pomaga konsumentom rozpoznawać produkty spełniające wymagania unijnego systemu produkcji ekologicznej.

Logo można stosować wyłącznie na produktach spełniających właściwe wymagania i objętych odpowiednią certyfikacją. W przypadku przetworzonej żywności jednym z warunków jego użycia jest co najmniej 95-procentowy udział ekologicznych składników pochodzenia rolniczego. Pozostałe składniki również muszą spełniać odpowiednie wymagania.

Obok unijnego logo umieszcza się numer kodowy właściwej jednostki certyfikującej lub organu kontroli oraz oznaczenie miejsca produkcji surowców rolnych. Stosowanie logo jest obowiązkowe na paczkowanej żywności ekologicznej produkowanej w UE i sprzedawanej jako ekologiczna na rynku unijnym.

Certyfikacja ekologiczna a inne systemy stosowane w branży spożywczej

Certyfikacja produkcji ekologicznej może funkcjonować w organizacji równolegle z innymi systemami, ale każdy z nich ma inne zadanie. Certyfikacja ISO może dotyczyć systemów zarządzania zgodnych z wymaganiami konkretnych norm, lecz nie zastępuje certyfikacji wymaganej do wprowadzania produktów do obrotu jako ekologiczne.

Podobnie norma ISO 14001 dotyczy systemu zarządzania środowiskowego organizacji. Certyfikacja zgodności z jej wymaganiami nie potwierdza ekologicznego statusu żywności i nie uprawnia do stosowania unijnego logo produkcji ekologicznej.

Inną funkcję pełni FSSC 22000, czyli system certyfikacji dotyczący zarządzania bezpieczeństwem żywności, oparty na normie ISO 22000, odpowiednich programach wymagań wstępnych i dodatkowych wymaganiach FSSC. Również certyfikacja FSSC 22000 nie potwierdza ekologicznego statusu produktu. Organizacja może więc korzystać z kilku systemów jednocześnie, jednak należy pamiętać, że każdy z nich potwierdza zgodność w innym obszarze.

6.10.2026 07:29:00